Katten- en hondenvoer

Verschenen in: V – Vegan magazine – herfst 2012 – nr. 94


Interview met dierenarts Erik Heylen
 

Wanneer ik voorafgaand aan het interview in de wachtruimte van Dierendokters Hilversum zit , heb ik even de tijd om te bladeren in het blad Hart voor dieren dat  op de tafel ligt. Al snel valt mijn oog op een klein artikeltje over het vegetarisch voeren van katten. De laatste zin laat aan duidelijkheid niets te wensen over: het  vegetarisch voeden van katten is onmogelijk. Ik ben benieuwd of dierenarts Erik Heylen daar net zo over denkt. Hij is de man die al enige jaren de gezondheid van  onze hond Max en onze twee poezen Snoopy en Hannah nauwlettend in de gaten houdt. Daarom onderwerp ik hem aan het volgende interview.

Erik Heylen wist op zijn tiende al dat hij dierenarts wilde worden. Eerst studeerde hij diergeneeskunde in België, maar hij maakte die studie uiteindelijk af in Utrecht. Sinds 2002 is hij werkzaam als dierenarts en sinds vier jaar heeft hij zijn eigen praktijk. Vegetarisme en veganisme zijn voor hem geen onbekende begrippen. Hij is zelf geen vegetariër, maar omdat zijn vrouw dat wel is, eet hij overwegend vegetarisch.

Wat is het belangrijkste voor de gezondheid van katten en honden?
De gezondheid van kat en hond wordt bepaald door verschillende factoren. Specifieke raskenmerken en aanleg spelen daarbij een belangrijke rol, maar het belangrijkste is de voeding. Een goede voeding bepaalt in hoge mate hoe oud een kat of hond kan worden. Dat betekent dat de kwaliteit van voeding heel belangrijk is.

Wat is volgens jou de essentie van gezonde voeding?
De juiste verhouding eiwit, vet en suikers en het in voldoende mate aanwezig zijn van nutriënten, vitaminen en mineralen.

Welke voeding is het beste en welke het slechtste?
Er moet onderscheid gemaakt worden tussen het merk en het type voer. Diervoeders moeten voldoen aan strenge regels, waardoor er tussen de merken onderling nauwelijks kwaliteitsverschil is. Qua samenstelling bevatten ze alles wat een (gezonde) hond of kat nodig heeft. Zowel de goedkope als de dure en zowel de natte als de droge voeders
bevatten alle essentiële voedingsstoffen. Daar staat tegenover dat aan alle voeders veel suikers zijn toegevoegd die het smakelijk maken, maar de gezondheid niet ten goede komen. Deze zijn op de verpakking nooit vermeld, maar een simpele rekensom van de percentages aan eiwitten, vezels en vetten verraadt dat niet alles vermeld is. Het restant
bestaat uit vocht en suiker. Met een vochtgehalte van ca. 10% blijft er vaak nog rond de 40% over aan suikers.
Veel belangrijker voor de gezondheid is het type voer. Honden en katten vinden natvoer over het algemeen erg lekker, maar ik raad dit af als dagelijkse voeding. De slechts 10 tot 20 procent voedingsstoffen waaruit het natvoer bestaat, maakt dat het vooral heel duur water is. Voor het gebit en de maag is natvoer een af te raden keuze. De gebitsproblemen kunnen vervolgens weer leiden tot harten nierproblemen die uiteindelijk zelfs tot de dood kunnen leiden.

Naast nat- en droogvoer zijn er nog andere mogelijkheden om hond en kat te voeden. Tegenwoordig wordt door steeds meer mensen aangedrongen op een menu bestaande uit vers vlees.  Een andere mogelijkheid is om het dier met de pot mee te laten eten. Wat heeft de voorkeur?
Allereerst moet er een onderscheid gemaakt worden tussen de kat en de hond. Waar de kat een echte carnivoor is, is de hond eerder een omnivoor. Zijn menu lijkt dan ook veel  meer op dat van de mens. Een hond zou in theorie dan ook prima met de pot mee kunnen eten, maar in de praktijk blijkt dat niemand vlees overhoudt om de hond van mee te laten eten. Een hond alleen met de pot mee laten eten raad ik om die reden dan ook af. De kat is slecht af bij een menselijk dieet en het met de pot mee eten is dan ook een sterk af te raden keuze. Een veel betere optie voor de kat is een menu bestaande uit vers vlees. Voor honden is dit juist weer een veel minder goede optie. Honden vinden vers vlees over het algemeen heel erg lekker en het idee spreekt mensen vaak aan, maar een hond die alleen maar vers vlees eet zal uiteindelijk tekorten oplopen, waardoor vergroeiingen zullen ontstaan (rachitis). De beste keuze voor zowel hond als kat is droogvoer, omdat het uitgebalanceerd is. Het bevat alle voedingsstoffen die een hond of kat nodig heeft en heeft niet de nadelige gevolgen voor gebit en maag die wel bij natvoer ontstaan.

Voorafgaand aan het interview heb ik je van verschillende vegavoeders de samenstelling opgestuurd (Benevo nat- en droogvoer, Amicat droogvoer en Yarrahnatvoer). Wat valt je op?
Als je kijkt naar de voedingswaarden van het droge kattenvoer van Benevo dan zie je ook hier dat als je de percentages van eiwitten, vetten en vezels optelt, er nog ongeveer 50% niet benoemd is. Dat is ook hier het vocht en de hoeveelheid suikers. In dat opzicht wijkt hetvegavoerniet af van ander voer en doet het daar ook niet voor onder. Bovendien zijn aan het voer taurine en verschillende vitamines B toegevoegd en is het daarmee geschikt gemaakt als kattenvoer. [Amicat lijkt een stuk minder suikers te bevatten. Na aftrek van vocht blijft er nog 28% over voor suikers – red.] Voor vegetarisch hondenvoer verwacht ik sowieso geen problemen.

Het droge kattenvoer van Amicat en Benevo zijn volgens jou dus volwaardige kattenvoeders?
Ja.

Waar zou je de vegavoeders plaatsen tussen de eerder genoemde voeders?
Het droog kattenvoer van Amicat en Benevo is feitelijk niet anders dan de andere droogvoeders en zou ik dus ook op dezelfde plaats zetten als de andere droogvoeders. Het natvoer is net als bij de andere voeders een af te raden keuze als basismaaltijd. Voor het vega hondenvoer geldt precies hetzelfde: het voeren van alleen veganatvoer raad ik
af en het vega droogvoer behoort, net als de andere droogvoeders, tot de beste keuze als basismaaltijd. Welke problemen zouden er kunnen ontstaan bij vegetarische voeding en wat zijn symptomen van voedingstekorten? Taurine en vitamine B zijn voor katten heel belangrijk. Als vitamine B niet is toegevoegd aan de vegetarische voeding, leidt dat tot zenuwuitval en hersenbeschadiging. Het ontbreken van taurine leidt tot blindheid. Ik heb meegemaakt dat iemand drie katten had, waarvan er twee blind waren. De katten bleken  vegetarisch gevoed te worden, maar niet met een speciaal uitgebalanceerd voer. Het ontbrak aan een bron van taurine. De derde bleek af en toe nog wat vis te eten, wat een bron van taurine is, en was daarom niet blind geworden. Daar haalde hij blijkbaar genoeg taurine uit. Bij honden spelen deze problemen veel minder. Als een hond (of kat) iets mankeert is het voor een dierenarts belangrijk om te weten dat het dier vegetarisch voer krijgt. Sommige problemen (ook bij niet vegetarisch gevoede honden en katten) worden veroorzaakt door de voeding en veel problemen kunnen met een aanpassing in de voeding worden opgelost. Mijn voorkeur gaat ernaar uit problemen met de voeding op te lossen als  het kan, in plaats van met medicijnen.

Amicat beweert hyperallergeen voer te zijn. Wat betekent dat?
Eiwitten zijn op een bepaalde manier bewerkt zodat het lichaam van de kat niet kan herkennen waar het eiwit vandaan komt. De eiwitten zijn als het ware in stukken geknipt tot aminozuren en daarvoor maakt de herkomst niet uit als er weer eiwitten van gemaakt worden door de kat. De kans om allergisch te zijn voor aminozuren is een stuk kleiner dan voor eiwitten.

In welke situaties raad je vegavoeding af?
Voor katten raad ik vegetarische voeding af, tenzij het een compleetvoer is zoals de droge brokken van Amicat of Benevo. Als een kat hiervan moet overgeven of het niet lust, raad ik het ook af.

Waar moet je op letten als je je huisdier vegavoeding geeft?
Ik zou als dierenarts in ieder geval willen weten dat het dier vegetarisch gevoerd wordt, vooral bij katten. Als een kat vaak overgeeft of weinig eet, dan zijn dat  symptomen om naar een dierenarts te gaan. Als een kat tegen dingen aanloopt, zou dat kunnen betekenen dat hij weinig of niets meer ziet, wat op een tekort aan taurine kan wijzen. Minder specifiek voor vegetarische gevoerde dieren zijn symptomen als haaruitval en huidschilfers. De oorzaak hiervan is vaak terug te voeren op een vitaminegebrek. Een aanvulling op de voeding kan een probleem dan weer doen verdwijnen. Zijn er ook andere vleesetende huisdieren waarvoor vegavoeding geschikt is of juist niet? Het enige typisch vleesetende huisdier naast de kat die ik kan bedenken is de fret. Zij gedijen absoluut niet goed op vegetarisch voer. Bepaalde ziektes bij fretten ontstaan door de vele suikers in de droge brokken. Fretten kunnen dat niet aan en men is er inmiddels van overtuigd dat fretten het meest gebaat zijn bij vers vlees.Bij omnivoren verwacht ik niet snel problemen. Een rat bijvoorbeeld, die zich sowieso heel makkelijk aanpast aan wat er voor handen is, zal waarschijnlijk geen problemen met vegetarisch voer hebben.

Wat dacht je de eerste keer dat je hoorde dat ik mijn dieren vegetarisch voerde?
Ik was er in het begin wel wat terughoudend over. Je vraagt je af of dat wel goed gaat, zeker wat betreft de katten. Een kat is van nature een carnivoor en zoals gezegd heeft deze taurine nodig. Toen jullie aangaven speciaal voer te geven waaraan taurine en vitamines zijn toegevoegd, waren mijn argumenten om het niet te doen onderuit gehaald. Het feit dat jullie er veel vanaf weten en er veel aan doen, gaf mij voldoende zekerheid. Inmiddels is ook gebleken dat het bij jullie dieren geen probleem heeft opgeleverd.

Tot slot enkele stellingen:

 Vegetarisch honden/kattenvoer is tegennatuurlijk.
Voor honden niet, maar voor katten wel.

Een kat vegetarisch laten eten is mishandeling.
Daar ben ik het niet mee eens, zie mijn eerder gegeven antwoorden.

Taurine is essentieel voor katten en komt van nature voor in vlees. Synthetische taurine staat niet gelijk aan natuurlijke taurine en is daarom minder goed.
Weet ik niet. [Navraag bij een voedingsspecialist leverde geen informatie op die er op wijst dat er een verschil is, red.]

Kortom, dierenarts Erik Heylen is ervan overtuigd dat zowel honden als katten een gezond vegetarisch leven kunnen leiden. Essentieel hiervoor is een uitgebalanceerd droogvoer die kat en hond van alle voedingsstoffen voorzien. Een hart voor dieren hebben en een kat vegetarisch voeden lijkt dan ook niet langer onmogelijk.

  Dit artikel is ook hier te lezen:

4 thoughts on “Katten- en hondenvoer

  1. Jillis

    Hi Rick,

    leuk interview.
    ik denk alleen dat je in plaats van hyperallergeen toch hypoallergeen voer bedoelt..
    Als Amicat hypERallergeen voer zou gaan promoten, zouden ze denk ik niet erg populair worden :)

    Groet!
    - Jillis

  2. Annemarie

    Hoi Rick,

    Bedankt voor het plaatsen van dit interview. Ik heb een paar maanden geleden veel opgezocht over geheel plantaardig kattenvoer, maar daaruit leek ik te begrijpen dat katten niet over de juiste enzymen beschikken om plantaardig voer te verteren. Alleen het toevoegen van taurine en vitamine b zou dus wel het voedingsstoffen probleem oplossen, maar het verteringsprobleem weerhoudt de kat ervan om het eten naar behoren op te nemen. Op de website van een Amerikaans veganistisch kattenvoermerk stond dat je bijgeleverde enzymen zelf aan hun voer moet toevoegen voordat het geserveerd wordt. Dit leek mij toen ik het las nog een brug te ver. Daarnaast zou je regelmatig de ph van de urine van je kat moeten testen of iets dergelijks (excuses, het is al een tijd geleden dat ik die teksten gelezen heb). Wat weet jij verder van deze twee kwesties? Blijkbaar zijn jij en je dierenarts toch overtuigd geraakt dat er geschikte veganistische kattenvoermerken bestaan. Alvast bedankt! :)

  3. Rick

    Hallo Annemarie,

    Heb jij het over het merk Vegecat?
    Als je het hebt over Amicat en Benevo: dat zijn volwaardige voeders. Je hoeft daar niets extra meer aan toe te voegen. Ik heb 1x Vegecat geprobeerd, maar dat vind ik niet ideaal. Mijn katten vonden dat ook niet zo lekker. Het gist wat er in moest vonden ze vooral heel lekker.
    Amicat en Benevo vind ik handiger en veiliger. Volgens mij maakt het niet veel uit welk voer je geeft, het is altijd goed om de pH van de urine in de gaten te houden. De pH is echter een moment opname en verandert bijvoorbeeld na een maaltijd. Laatst had een van onze katten een blaasontsteking en toen bleek de pH van haar urine ook wat te hoog te zijn. De omslag in het weer is waarschijnlijk een belangrijke oorzaak geweest. We hebben haar antibiotica gegeven tegen de blaasontsteking en chinese kruiden voor de pH in haar urine. Na een paar dagen had ze al geen last meer. (dit natuurlijk allemaal op aanraden van de dierenarts).
    Maar goed, je kunt de urine van je kat bijv. ieder jaar controleren. De dierenarts zal dan kijken of er iets in te zien wat duidt op kristallen die de urineweg kunnen doen ontsteken. Bij katers kan dat zelfs tot verstopping leiden en dat is erg gevaarlijk. Als je ziet dat je kater niet meer kan plassen dan moet je zo snel mogelijk naar een dierenarts gaan.

    Wat betreft je eerste vraag over dat katten geen plantaardig voer kunnen verteren: dat klopt, daarom moet je ook niet zelf experimenteren. De kattenvoeders als Amicat en Benevo zijn zodanig aangepast dat katten het wel kunnen verteren en bevatten bovendien alle voedingsstoffen die een kat nodig heeft.

    Groeten,
    Rick

  4. Paulien

    Ik vind het prima dat mensen vegetarisch of veganistische willen eten en hier zelf voor kiezen.
    Ik vind het echter niet juist dat deze mensen menen dat hun dier, die zelf niet kan beslissen, dan ook maar vegetarisch/veganistisch moet gaan eten.
    Een kat is een carnivoor. In de natuur eten katten ook geen vegetarisch eten.
    Het is prima dat je deze keuze voor jezelf maakt, maar ga niet rommelen met het natuurlijk eetgedrag van een kat. En al helemaal niet als de kat dit nodig heeft.
    Dit gaat mij echt te ver.

Comments are closed.