Verborgen dierenleed

Verschenen in: V – Vegan magazine – zomer 2012 – nr. 93


Onderbelicht leed in de dierindustrie

 

Als slachthuizen glazen muren hadden, zou iedereen vegetariër zijn, aldus Paul McCartney. De ellende die zich in de abattoirs afspeelt, blijft meestal onzichtbaar. Maar niet alleen het slachthuis is een mysterieuze plek waar de dagelijkse gang van zaken voor het publiek zoveel mogelijk afgeschermd wordt. De weg die er aan vooraf gaat, herbergt veel meer leed voor de dieren dan veelal wordt gedacht.

Veel van de misstanden in de dierindustrie die de media tonen, zijn incidenteel van aard. Uitbraken van dierziekten als varkenspest, vogelgriep en gekke koeienziekte leveren beelden op die specifi ek zijn voor die situatie. Ook misstanden op veemarkten of in varkensstallen, vastgelegd met de verborgen camera, geven zelden een beeld van de gangbare weg die dieren afl eggen om op het bord van de consument te belanden.

Over de legale dagelijkse gang van zaken in de dierindustrie informeren vooral actiegroepen en dierenbelangenorganisaties het publiek. We weten inmiddels dat dieren in kleine hokken zitten en dat mannelijke varkens onverdoofd gecastreerd worden. Ook problemen als de scheiding tussen moeder en kalf en het versnipperen van haantjes mogen – mede dankzij de NVV – als algemeen bekend beschouwd worden.

Maar er is meer mis, veel meer. Dit blijkt uit een onderzoek gehouden door het Wageningen University and Research Centre. Volgens dit onderzoek naar het ongerief* bij rundvee, varkens, pluimvee, nertsen en paarden stemt de maatschappelijke zorg over het dierenwelzijn lang niet altijd overeen met het oordeel van deskundigen. De onderzoekers maken daarom onderscheid tussen ongerief dat veel ernstiger is dan blijkt uit de maatschappelijke aandacht die ervoor is, en ongerief waarover de maatschappelijke zorg juist groter is dan men zou verwachten op grond van het deskundigenoordeel. Hieronder volgt een opsomming van de eerste soort: onderbelicht leed in de dierindustrie.


Verminkingen

Het is over het algemeen bekend dat de meeste mannelijke varkens in de varkenshouderij gecastreerd worden, bijna altijd onverdoofd. Het couperen van biggenstaarten, omdat varkens anders als gevolg van stress de neiging hebben elkaars staart aan te vreten, is eveneens een redelijk bekend fenomeen. Veel minder bekend is het knippen of slijpen van hoektanden. Dit wordt gedaan om onderlinge schade aan elkaar te voorkomen en om schade aan de tepels van de zeug te voorkomen. Vooral het knippen van hoektanden kan leiden tot wondjes in de bek van het varken.

Ook koeien kunnen elkaar of de boer verwonden. Daarom worden veel van hen onthoornd. Er zijn hiervoor verschillende methodes. Meestal worden de dieren verdoofd, maar de verdoving werkt slechts enkele uren, terwijl de pijn nog dagen kan aanhouden.

Een groter probleem zijn de snavels van kippen. Het snavelkappen levert acute pijn op. Slecht gekapte snavels leiden tot woekering van zenuwweefsel (neuroma’s) en kunnen erg pijnlijk zijn voor de kip. Naar schatting heeft 1% van de kippen hiermee te maken (op jaarbasis krijgen in Nederland circa 25 miljoen legkippen, 5,5 miljoen broedkippen en 2,5 miljoen kalkoenen een snavelbehandeling). Van de hanen die de hennen van de leghennen moeten bevruchten worden de nogal grote kammen geamputeerd om het aanpikken ervan tegen te gaan. Om een idee te geven van de omvang: van alle leghenouderdieren is tien procent een haan (zie kader).

Bovendien wordt van de hanen de tenen en de sporen geamputeerd, omdat zij anders de hennen te veel beschadigen bij de bevruchting. Dit gebeurt met een hete punt van 600 graden Celsius. Het knippen van tenen heeft hetzelfde doel en is een stressvolle en pijnlijke ingreep. Per jaar wordt in Nederland van een kleine 500.000 hanen de achtertenen verwijderd en van meer dan 350.000 van deze dieren wordt ook de sporen weggebrand (van een enkel kippenras wordt de sporen niet weggebrand).


Stal

Landbouwhuisdieren leven bijna allemaal in stallen. Kippen, varkens en vleeskoeien komen doorgaans niet buiten. Van de melkkoeien heeft 85% beperkte weidegang, de rest komt helemaal niet buiten. Het leven in de stal levert naast de vrijheidsbeperking nog een aantal veel minder bekende, maar ernstige welzijnsproblemen op.

Het ontwerp van de stal kan van grote invloed zijn op het welzijn van de dieren. Harde en gladde vloeren kunnen voor koeien en kalveren gevaarlijke situaties opleveren met ernstige verwondingen als gevolg. Voor varkens kunnen de harde en gladde vloeren zorgen voor poot- en klauwproblemen.

Het over het algemeen slechte klimaat in de stal zorgt bovendien bij veel dieren voor ademhalingsproblemen. 80% van de koeien heeft hier last van. Ook veel varkens hebben last van het stalklimaat waardoor zij hoesten en problemen hebben met de ademhaling. Voor circa één op de vijf varkens resulteert dat in het veel ernstigere pleuritus, een ontsteking aan het borstvlies rondom de longen en aan de binnenkant van de ribbenkast.
Bovendien zorgt de combinatie van voeding, de stal en het daar heersende klimaat ervoor dat 30 tot 60% van de varkens te maken heeft met maagzweren.

De temperatuur kan voor varkens en koeien onaangenaam zijn. Op zomerdagen kan de temperatuur in de stal zo hoog oplopen dat zij lijden aan ernstige warmtestress. Minder hoog, maar wel constant, is de te hoge temperatuur waarin zeugen met biggen leven. De hoge temperatuur is noodzakelijk voor de biggen, maar onprettig voor de zeug.

In de stallen waar kippen leven, zorgt het stof van het strooisel voor irritatie aan ogen en luchtwegen. Ook hier kan op zomerdagen de temperatuur in de stal zo hoog oplopen dat het tot ernstige warmtestress leidt bij de kippen. Wanneer de kuikens vanuit de broederij naar een schuur gebracht worden voor het resterende deel van hun leven is de temperatuur vaak weer te koud, met koudestress tot gevolg.

Opmerkelijk is overigens dat zelfs veel paarden lijden onder het slechte stalklimaat. Maar liefst 10 tot 50% heeft als gevolg hiervan te maken met ernstige luchtwegproblemen.


Ziekten

Het is algemeen bekend dat de dierindustrie veel gebruik maakt van geneesmiddelen. De laatste jaren is vooral het gebruik van antibiotica in opspraak geweest. Het gebruik van al deze geneesmiddelen leidt er echter niet toe dat de dieren vrij zijn van ziektes.

Meer dan de helft van de vleeskalveren in groepshuisvestingen raakt besmet met virussen, bacteriën en parasieten. Ook varkens en kippen hebben last van parasieten waardoor zij chronische problemen hebben, zoals maag-, darm- en verteringsstoornissen. Daarnaast is onder kippen de vogelmijt een groot probleem. Deze zorgt bij een zeer groot deel van de kippen voor jeuk, bloedarmoede, verstoorde rust en ernstige besmettingen. Dit kan zo ernstig zijn dat de kip eraan bezwijkt.

Een typische ziekte die bij melkkoeien veelvuldig voorkomt is mastitis. Dit is een ontsteking aan de uier waar een kwart van de dieren mee te maken heeft. Bovendien heeft een deel van de melkkoeien te maken met stofwisselingsziekten die het gevolg zijn van een hoog krachtvoerniveau, dat nodig is om de koeien veel melk te laten produceren.


Groei

In de strijd om zo effi ciënt mogelijk dierlijke producten te produceren komt het welzijn van dieren ook in andere opzichten in het gedrang. Van de kip is het inmiddels redelijk bekend dat deze veel te snel groeit, met alle gevolgen van dien. Ze kunnen zich slecht voortbewegen en hebben verwondingen aan hun voetzolen en borst. Van binnen heeft de kip last van buikwaterzucht, benauwdheid en problemen met de hartcirculatie.

Bij vleesvarkens is een snelle groei vanuit kostenefficiëntie gewenst. Dit gebeurt door genetische selectie en een hoog voerniveau. Als gevolg hiervan lijdt meer dan 70% van de varkens aan pijnlijke vergroeiingen (osteochondrose).

Van de vleeskalveren lijden bijna alle dieren onder overmatige bespiering, waardoor zij zich moeilijk kunnen voortbewegen. Dit leidt er tevens toe dat de longinhoud relatief klein is, waardoor luchtwegproblemen ontstaan met ziekten en benauwdheid als gevolg. Een ander probleem van de overbespiering van vleesvee is dat de bevallingen zwaar zijn, wat leidt tot uitscheuringen en ontstekingen. Daarom wordt meestal een keizersnede toegepast. De mate van ongerief bij deze ingreep is wisselend: van gering tot zeer stressvol. Bovendien leidt de keizersnede in veel gevallen tot ontstekingen, verklevingen en zenuwbeschadigingen bij het moederdier.

In tegenstelling tot de dieren voor de vleesproductie, worden de ouderdieren van varkens en kippen juist beperkt in voeropname. Een groot probleem volgens deskundigen in de varkenshouderij is het voerniveau van zeugen. Dat wordt namelijk het grootste deel van de tijd substantieel onder het verzadigingsniveau gehouden, wat leidt tot een ernstig hongergevoel. Als gevolg hiervan vertonen de dieren stereotiep gedrag. Ook alle ouderdieren van vleeskuikens worden sterk beperkt in de opname van voer en water, waardoor zij een groot deel van hun leven honger en dorst hebben.


Biologische dierhouderij

Een aantal van de bovenstaande problemen speelt geen of een veel minder grote rol in de biologische dierhouderij. Er zijn echter problemen die juist in de biologische dierhouderij vaker voorkomen. Zo gaat 20% van de biologische biggen dood doordat de zeug er per ongeluk bovenop gaat liggen. In de reguliere varkenshouderij komt dit doodliggen maar bij 10 tot 15% voor. Longontsteking komt eveneens veel vaker voor bij biologische varkens (19% bij biologische varkens tegenover 4,5% bij niet biologische varkens). Deze longproblemen ontstaan waarschijnlijk door het stro.


Tot slot

In dit artikel heb ik de problemen in de dierindustrie puur feitelijk beschreven. Een term als ‘ongerief ’ is eigenlijk een eufemisme, een term die wordt gebruikt om de zaken minder erg voor te stellen dan ze zijn. Het is volgens mij niet nodig om sensationelere bewoordingen te gebruiken om de ernst van de zaak weer te geven. De vraag is of er überhaupt woorden zijn die de situatie die we zouden zien als de stallen glazen muren hadden juist kunnen beschrijven.

 

* Ongerief betekent hinder, last, moeite, ongemak, onlust, en onprettige gewaarwording.

One thought on “Verborgen dierenleed

  1. anne

    Velen van ons zijn opgegroeid met de bekende gehaktbal, draadjesvlees en de bitterbal om maar wat te noemen, nu zijn de hamburgerketens en de oosterse keuken enz. in de picture en nog meer van dat, zo ook modebeeld, denk aan de oververtegenwoordiging van BONT dragers…… en met alle horror verhalen die daarbij horen, zonder dat de mensen zich daarin verdiepen, eeuwenoude gebruiken, denk aan het zogenaamde ‘Halal’ gebruik, MET ALLE horror verhalen die daarbij horen.geloofsrituelen…….WAT!!!!! De mensheid bedient zich van TOTALE IGNORANCE,(kompleet het negeren) gelukkig niet iedereen, ik, nu op latere leeftijd, ook MEER wakker geworden, ben gestopt met vlees-eten, weliswaar niet helemaal, eet nog vis…. en een , jawel, ‘ bestelde bitterbal’ omdat dat ‘goed’ smaakt. Ik zou willen dat er helemaal geen DIEREN-INDUSTRIE MEER IS, het woord alleen al is WEERZINWEKKEND!!!!!!!!! deze wezens, ontstonden nog eerder als de mensheid!! de mensheid, die het kennelijk allemaal geen shit kunnen schelen of dieren worden doodgeschoten, uitelkaar worden getrokken, levend worden gevild enz, enz, ontwerpers die zonodig bontkragen bedenken, en er dan miljoenen mee verdienen en nu natuurlijk die schrijnende verhalen van de, jah’ dierenindustrie, waar zoveel leed is, denk ook maar wetgevingen bijv. in Holland, die er voor zorgen dat stallen zomaar stallen kunnen zijn, zonder regels, en dan bijv. in brand vliegen en dan duizenden dieren LEVEND verbranden…………….. en het volgende moment hebben we het over de laatste voetbal wedstrijd, tsja, …… mensen…..

Comments are closed.